• سه شنبه ۵ دی ماه، ۱۳۹۶ - ۱۰:۵۱
  • دسته بندی : اجتماعی
  • کد خبر : 9610-1690-5
  • خبرنگار : 59021
  • منبع خبر : گزارش

بررسی وضعیت قزوین و احتمال زلزله/2

سازه‌های آهنی کم‌خطر‌تر از سازه‌های بتنی/ ساختمان‌های قزوین توانایی تحمل 6 تا 7 ریشتر زلزله را دارد

کارشناس حوزه معماری گفت: در شهر قزوین خانه‌ها از لحاظ اصول اجرایی وضعیت مطلوب‌تری دارند و ساختمان‌های این شهر توانایی تاب‌آوری در برابر زلزله‌ای به بزرگی 6 تا 7 ریشتر را خواهند داشت.

به گزارش ایسنا منطقه قزوین، در ادامه سلسله گزارش‌های بررسی «وضعیت قزوین و احتمال زلزله» خبرنگار ایسنا با «علی دل‌زنده» دانشجوی رشته معماری اسلامی در مقطع دکتری و کارشناس حوزه معماری به گفتگو نشسته و وضعیت قزوین را در صورت وقوع زلزله مورد بررسی قرار داده است. 

ایسنا: وضعیت ساخت‌وساز را در کشور چگونه ارزیابی می‌کنید؟

دل‌زنده: با توجه به همت و تلاشی که از نظر اصول نظارتی در بحث نظارت و تحکیم استحکام بنا از سوی سازمان‌های مربوطه به‌عنوان ناظر کار مهندسین انجام می‌شود تا ساختمان براساس آئین‌نامه مقررات ملی ساختمان‌ها ساخته شود، ساختمان‌ها از استحکام نسبتا خوبی برخوردار هستند چرا که تلاش بسیار شده تا در ساخت‌وساز متناسب با سرزمینمان روش‌هایی اتخاذ شود تا ساختمانی که تولید می‌شود خوب و با کیفیت باشد.

بااین‌حال در عمل گاه شاهد برخی تخلفات و دور زدن‌ها توسط سازندگان ساختمان‌ها هستیم. البته به نظر من این کیفیت بیش از آنکه دلایل علمی هم داشته باشد دلایل حسی دارد چرا که بیشتر مردم براساس درک گذشته خود معتقد هستند که اگر چیزی را سفت، محکم و ضخیم بسازند مقاوم‌تر است و یا اینکه دوست داریم کارهای ریشه‌دارتری انجام دهیم برای همین سازه‌ها را بهتر از جزئیات اجرا می‌کنیم.


ایسنا: مثالی از تخلفات که به عینه شاهد بوده و یا شنیده اید، می‌زنید؟

دل‌زنده: مسئله اینجاست که همیشه راه‌هایی برای دور زدن قانون و ناظرین وجود دارد. یکی از این مواردی که شنیده‌ام آن است که پیمانکاری در حال ساخت دو ساختمان در کنار هم بوده و وقتی مهندس معماری ناظر سازه می‌آمد میلگردهای پی این ساختمان را که آنجا بود را نشان می‌داد و بخشی از بتن را می‌ریخت اما بعد از رفتن ناظر میلگردها را به ساختمان دیگر می‌برد تا از ناظر آن ساختمان هم تأییدیه دریافت کند. به خاطر این شگرد غیرقانونی هر یک از پی‌ ساختمان‌ها 30 تا 40 درصد از میلگردها را کم داشت.

متأسفانه بعضی از پیمانکارها به خاطر چند میلیون بیشتر حاضر هستند با جان آدم‌ها بازی کنند؛ این در حالی است که اگر ساختمانی تخریب شود با پیمانکاری که از کار دزدی کرده، کاری ندارند و مهندس ناظر مسئول است. 


ایسنا: نقطه مقابل این افراد هم بی‌شک وجود دارد و تعداد آن‌ها هم کم نیست. نمونه‌ای از وجدان کاری ناظرین را هم بیان می‌کنید.

دل‌زنده: بله قطعاً چنین است؛ مهندس ناظری برایم تعریف می‌کرد که 48 ساعت بر سر ساختمان مانده تا سازه آن به‌درستی شکل بگیرد و خیالش از بابت ایمنی سازه راحت شود. به‌طورقطع مهندسان باوجدان حاضر هستند برای بالا بردن کیفیت کار سختی‌های بسیاری را تحمل کنند. 


ایسنا: وضعیت نظارت در سازمان نظام‌مهندسی استان قزوین چگونه است؟

دل‌زنده: در تمامی رکن‌ها وضعیت نظارتی استان نسبت به خیلی از استان‌ها بالااست. شاید انتخاب سازمان نظام مهندسی ساختمان قزوین به عنوان برترین سازمان در کشور شاهد همین مدعا باشد.

به نظرم از لحاظ کیفیت نظارت بر ساختمان، استان قزوین جایگاه خیلی خوب و مطلوبی را دارد. البته نباید تربیت و پروش مهندسین در سطح دانشگاه‌های استان، دوره‌های آموزشی سازمان و برگزاری کنفرانس‌های علمی متعدد که منجر به آشنایی بیش‌تر و گسترش ادبیات علمی بین صاحب نظران شده است را کم دست گرفت.

خاطرات بد گذشته و از سوی دیگر سختگیری سازمان نظامی مهندسی به ما کمک کرده تا بهتر از پیش عمل کرده، لذا باید در کنار تقدیر از تمامی مسئولان و مجموعه قبلی و حال حاضر از آنها درخواست کرد به روند گذشته توجه بیشتری کنند و با یک سازکار جدید به افزایش کیفیت ساخت و ساز و آموزش بیشتر و بهتر بپردازند.


ایسنا: کیفیت مصالح مورد استفاده در ساختمان‌سازی چگونه است؟ 

دل‌زنده: با توجه به کاهش حجم ساخت‌وساز کیفیت مصالح ساختمانی به‌شدت افت کرده که باید به این امر توجه شود چرا که کیفیت مصالح به خاطر مسائل مالی و گرانی مصالح در اجرا و ساخت‌وساز افت کرده وپیمانکار به خاطر گرانی به مصالح بی‌کیفیت روی آورده است.


ایسنا: بناهای ساخته‌شده بتنی با بناهای فلزی چه تفاوتی دارد؟

دل‌زنده: در ایران چیزی به نام بناهای بتی رواج پیدا کرده که این نگرش عمدتا غلط است چرا که در کشورهای زلزله‌خیز بهتر است از سازه فلزی استفاده شود.

تفاوت فلز با بتن در این است که هزینه‌های بتن در مرحله اول و شروع ساخت بسیار کمتر از هزینه‌های فلز است. اما یادمان باشد که فلز سریع نصب‌شده، در طولانی‌مدت هزینه کمتری وارد می‌کند اما بتن در ابتدا هزینه‌های کوتاه‌مدت و در درازمدت هزینه بالایی دارد.

وقتی شما می‌خواهید یک ستون بتنی برای ساختمان بگذارید حداقل باید 40 روز بایستید تا خودش را بگیرد این در حالی است که در سازه فلزی تیرآهن خریداری می‌شود و سر پروژه نصب و مورد استفاده قرار می‌گیرد.


ایسنا: با توجه به زلزله‌هایی که رخ‌داده بیشترین آسیب به کدام ساختمان‌ها واردشده است؟

دل‌زنده: در مناطق زلزله‌خیز استفاده از سازه‌های بتنی به‌هیچ‌وجه پیشنهاد داده نمی‌شود. بااین‌حال تصور مردم این است که هر چه سازه ضخیم‌تر باشد مقاومت بهتری دارد اما در کل این تفکر صحیح نیست. 

بتن یکی از مصالح خشک است که در اثر ضربه به‌راحتی خرد و شکسته می‌شود. اما فلز در ابتدا تغییر شکل داده و بعد از آن شکسته می‌شود و همین مهلت این اجازه را به فرد می‌دهد که از ساختمان در مواقع ضروری و بحرانی چون زلزله خارج شود.

از سوی دیگر بتن پوک است و در اثر ضربه سریع تخریب می‌شود. جالب اینجاست که در سازه‌های بتنی مساحت ستون‌ها بیشتر است و فضای بیشتری را اشغال می‌کند، اما چون هزینه اولیه آن کمتر است همه دوست دارند از این سازه استفاده کنند.

در زلزله کرمانشاه به نظر می رسد ساختمان‌های بتی بیشترین تخریب‌ را داشته و به ساختمان‌های فلزی با وجود تخریب کمترین آسیب وارد شد. 


ایسنا: غالب مسکن مهر با چه فرمولی ساخته می‌شود؟

دل‌زنده: بیشتر ساختمان‌ها مسکن مهر به‌صورت بتنی ساخته‌شده است چرا که سازه بتنی ارزان‌تر است البته ساختمان‌هایی را هم مثل پرند تهران داشته‌ایم که به روش‌های نوین و معماری صنعتی هم ساخته شده است.


ایسنا: مسکن مهر قزوین را از نظر ایمنی چگونه ارزیابی می‌کنید؟

دل‌زنده: مسکن مهر در قزوین از نظر سازه‌ای خوب است و به طور قطع می‌تواند زلزله را تحمل کند اما به نظر می رسد بسیاری از جزئیات ساخت و ساز از قبیل سنگ‌هایی که در نمای ساختمان‌ها و جزئیات دیوارچینی آن استفاده‌شده، مقاوم نیستند. حتی می‌توان گفت اگر بادی با سرعت 90 تا 130 کیلومتر در ساعت بیاید این نماها دچار آسیب می‌شود. علت آن اجرای ضعیف و بی‌کیفیت تیغه‌های ساخته‌شده است که اصول اجرایی در آن رعایت نشده و گاه مصالح مرغوب هم در آن استفاده‌نشده است.

اگر زلزله‌ای بیاید شاید احتمال دارد سازه اصلی مسکن مهر دچار مشکل نشود اما ممکن است بسیاری از جزئیات ساختمان به خصوص نما تخریب شود. این موضوع متأسفانه محدود به مسکن مهر نیست چون در اکثر ساختمان‌های کشور سازه بنا بر یک اندیشه به خصوص در ساختمان‌های شخصی‌ساز محکم است و پیمانکار و مهندس ساختمان هر چه دارند را در سازه ریخته و بقیه را رها می‌کنند.

باید همه اصول در همه احوال در صنعت ساختمان‌سازی رعایت شود.


ایسنا: در خصوص خود زلزله و انواع آن توضیح می‌دهید؟ 

دل‌زنده: زلزله دارای دو نوع افقی و عمودی است و گاهی این دو نوع زلزله با هم می‌آید. تجربه نشان داده اثرات هر کدام از این زلزله‌ها نیز متفاوت است. 

اگر زلزله‌ای عمودی باشد ساختمان با ریشه از جا کنده می‌شود که این نوع زلزله در ساختمان‌های بلندمرتبه بیشترین آسیب را به همراه خواهد داشت. 


ایسنا: ساختمان‌های قزوین تا چند ریشتر زلزله را می‌تواند تحمل کند؟

دل‌زنده: در شهر قزوین اوضاع بهتر است و خانه‌ها از لحاظ اصول اجرایی وضعیت مطلوب‌تری دارد و ساختمان‌های شهر 6 تا 7 ریشتر زلزله را می‌تواند تحمل کند. 


ایسنا: بیشترین مناطقی که در هنگام زلزله در قزوین آسیب خواهد دید، کجاست؟

دل‌زنده: اگر زلزله‌ای در قزوین بیاید مناطق جنوبی بیشترین آسیب را خواهد دید. همچنین بخش‌های شرکتی‌ساز بعضاً به دلیل دقت کم در احداث احتمال آسیب‌دیدگی بیشتری دارند. در شهرهای کوچک حومه قزوین نیز نقاط آسیب‌پذیر وجود دارد. البته خانه‌هایی که خود مردم ساخته‌اند و دقت و سرمایه‌گذاری بیشتری در ساخت آن به کار در برابر زلزله رفته ایمن‌تر هستند.



ایسنا: وضعیت ایمنی بلندمرتبه‌های قزوین را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

دل‌زنده: در خصوص ساختمان‌های بلندمرتبه می‌توان گفت اصول معماری این ساختمان‌ها به سبب شرایط خاص‌تر و سخت‌گیرانه بهتر رعایت می‌شود زیرا نظارت در ساختمان‌های 8 طبقه به بالا سخت‌گیرانه‌تر است.


ایسنا: وضعیت ایمنی برج تجارت را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

دل‌زنده: برج تجارت قزوین جزء ساختمان‌های نسبتاً اصولی است که ساخته‌شده و شیوه‌های خوبی در ساخت آن به‌کاررفته است.


ایسنا: به‌عنوان آخرین سوال نوع ساخت ساختمان‌ها در حال حاضر با گذشته چه تفاوتی دارد؟

دل‌زنده: مهم‌ترین نکته در یک ساختمان این است که مثل بدن انسان تمامی اجزای ساختمان با هم بتوانند کار کنند لذا هرچه انعطاف آن بیشتر باشد حرکتی که در پی ساختمان می‌افتد با همان ریتم و نوسان در سایر اجزای ساختمان نیز اتفاق خواهد افتاد. بدین معنی که ساختمان آن نیرو را توسط ارتعاشات منتقل و از خود دور کند. 

با توجه به اینکه کشور ژاپن در گذشته به سبب زلزله کشته زیادی می‌داد، آن‌ها تلاش کردند از شیوه‌های جدیدتری در ساختنمان سازی استفاده کنند.

هر چه ساختمان صلبیت بیشتری داشته باشد در اثر آن نیرو شکننده‌تر می‌شود. به‌مانند شیشه‌ای نشکن که اگر یک سنگ به آن پرتاب شود همه اجزا با هم کار کرده و ترک‌های ریزتر و عدسی شکل‌تر ایجاد می‌شود اما در شیشه‌های معمولی بلافاصله خرد می‌شود.


مصاحبه از رقیه ملاحسنی خبرنگار ایسنا در قزوین


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: