• شنبه ۲۱ بهمن ماه، ۱۳۹۶ - ۰۸:۴۷
  • دسته بندی : سیاسی
  • کد خبر : 9611-1192-5
  • خبرنگار : 59006
  • منبع خبر : گفتگو

یک قزوین پژوه:

نهضت مشروطه زمینه‌ای برای پیروزی انقلاب اسلامی بود/ نقش قزوین در انقلاب مشروطیت

یک قزوین پژوه با اشاره به نقش قزوین در انقلاب مشروطه گفت: شهر قزوین در 3 بخش ارتباطی، ادبی و نظامی خدمت بسزایی به انقلاب مشروطه ارائه داد و نقش تأثیرگذاری در پیروزی انقلاب مشروطه داشت.

مهدی نورمحمدی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا منطقه قزوین،
تصریح کرد: شهر قزوین نقش مهمی در به ثمر رساندن انقلاب مشروطیت داشته است؛ این نقش را می‌توان از 3 بُعد موردبررسی قرارداد.

 وی افزود: بُعد اول نقش ارتباطی قزوین است چراکه قزوین ازلحاظ استراتژیک موقعیت برجسته‌ای در کشور دارد و راه‌های غربی، شرقی، جنوبی و شمال کشور را به هم وصل می‌کند و نقطه تلاقی راه‌های مواصلاتی کشور و دهانه پایتخت محسوب می‌شود.

این قزوین پژوه اظهار کرد: با توجه به اینکه در آن دوران وسایل ارتباط‌جمعی به فراوانی امروزه نبوده است و تنها تلگراف و تلفن در حد محدود بوده؛ انجمن مجاهدین قزوین به ریاست میرزا حسن شیخ‌الاسلام مشهور به رئیس‌المجاهدین به دلیل حساسیت قزوین در دوره مشروطیت، اخبار مشروطه خواهان را منتشر می‌کردند.

 وی افزود: انجمن مجاهدین قزوین که به تلگراف‌خانه دسترسی داشتند، وقایع انقلاب در تهران و تبریز را به نجف اشرف و عتبات عالیات می‌رساندند، مردم تبریز را از وقایع تهران و مردم تهران را از وقایع تبریز مطلع می‌کردند، درواقع قزوین بین مشروطه خواهان کشور هماهنگی ایجاد و اخبار آن‌ها را منتشر می‌کرد و ازنظر اطلاع‌رسانی خیلی قوی بود.

نورمحمدی یادآور شد: یکی دیگر از ابعاد تأثیرگذاری قزوین در انقلاب مشروطه، بُعد نظامی است؛  7 ماه قبل از به توپ بستن مجلس شورای ملی وقتی‌که مجلس توسط مستبدین تهدید می‌شود، اعضای انجمن مجاهدین برای حفظ، حراست و پاسداری از مجلس با 200 نیروی تفنگچی به تهران می‌روند و هراس سنگینی را به دل مستبدین می‌اندازد و به همین دلیل تهدیدکنندگان مجبور می‌شوند از توطئه خود علیه مشروطیت دست‌بردارند.

 وی افزود: بعدازاین که قزوین به دست مشروطه خواهان فتح می‌شود و آن‌ها تصمیم می‌گیرند به پایتخت حمله کنند، نیروهایی در قالب 11 دسته شکل می‌گیرند که فرماندهی 2 دسته از آن‌ها بر عهده دو تن از مشروطه خواهان قزوینی به نام‌های میرزا حسن شیخ‌الاسلام ملقب به رئیس المجاهدین و  میرزا غفارخان سالار منصور گذاشته می‌شود که آن‌ها در فتح تهران و برکناری محمدعلی شاه نقش مهمی ایفا کرده بودند.

این پژوهشگر و نویسنده قزوینی تأکید کرد: سومین ویژگی مربوط به فرهنگ و نقش قزوین در ادبیات مشروطه است، پیش از دوران مشروطیت شاعران در ادبیات فارسی به موضوعات عارفانه و عاشقانه می‌پرداختند و موضوعاتی چون وطن‌پرستی، ظلم‌ستیزی، طلب حقوق ملت، آزادی‌خواهی و ایستادگی در مقابل بیگانگان در ادبیات ما راه نداشت اما بعد از انقلاب مشروطه این موضوعات توسط شاعران و ادبای قزوینی وارد ادبیات شد.

 وی یادآور شد: در دوران مشروطه چند شاعر و ادیب به‌صورت بارز فعالیت می‌کردند که از این میان عارف قزوینی، علی‌اکبر دهخدا و اشرف‌الدین حسینی مدیرمسئول روزنامه نسیم شمال، قزوینی هستند، اشرف‌الدین حسینی علاوه بر اینکه روزنامه‌نگار بوده شعرهای طنز انتقادی دارد و ملقب به پیشوای اشعار طنزآمیز دوره مشروطه بوده است.

نورمحمدی تأکید کرد: دهخدا پیشوای نثر طنزآمیز است و در روزنامه صوراسرافیل قلم می‌زده و ستون چرند و پرند آن مخاطبان زیادی داشته است، عارف قزوینی نیز ملقب به شاعر ملی مشروطه است که تصنیف‌ساز بود، درواقع او اولین تصنیف‌سازی است که مطالب آزادی‌خواهی را وارد تصنیف کرد؛ این امر پیش از عارف بی‌سابقه بود چراکه تا پیش‌ازآن تصنیف‌هاعاشقانه بود ضمن اینکه پایه‌گذاری کنسرت‌های موسیقی در تهران نیز توسط عارف صورت گرفت.

 وی یادآور شد: مشروطیت شامل زشتی‌ها، زیبایی‌ها، خیانت‌ها و خدمت‌ها است، یکی از نقاط تاریک این دوره در قزوین را می‌توان پناهندگی برخی از اعیان قزوین به کنسولگری روسیه دانست، در دوره‌ای که شهر قزوین به دست مشروطه فتح می‌شود عده‌ای از اعیان به کنسولگری روسیه پناهنده می‌شوند.

اهمیت انقلاب مشروطه در طول تاریخ

این پژوهشگر و نویسنده قزوینی بیان کرد: مشروطه به‌قدری مهم است که مورخین تاریخ را به دو بخش پس از مشروطه و پیش از مشروطه تقسیم‌بندی می‌کنند، مشروطیت در امور فرهنگی و اقتصادی کشور نیز تأثیر گذاشت و مجلس شورای ملی و شورای شهر از دستاوردهای انقلاب مشروطه محسوب می‌شود.

وی با اشاره به نقش تأثیرگذاران مشروطه در قزوین، خاطرنشان کرد: میرزا حسین خیاط مشروطه‌خواه مشهور قزوین است که مدت‌ها تحت تعقیب روس‌ها بود و سرانجام تبعید شد و بعد به قوای میرزا کوچک خان جنگلی پیوست؛ عمادالکتاب خوشنویس برجستهٔ قزوینی نیز که به کمیته مجازات پیوست، سیاست را با خوشنویسی پیوند داده و خوشنویسی را در خدمت سیاست قرار داده بود.

نورمحمدی یادآور شد: دیگر شخصیت قزوینی مؤثر در انقلاب مشروطه، میرزا حسین‌خان سپه‌سالار، صدراعظم دوره ناصری است که در سال 1298 قمری درگذشت و به روایتی با قهوه قجری مسموم شد. اصلاحاتی که وی در عصر ناصری انجام داد، زمینه‌ساز وقوع انقلاب مشروطیت شد و بعدها در شکل‌گیری این انقلاب بزرگ مردمی نقش بسزایی داشت؛ گفتنی است عمارت بهارستان مه پس از پیروزی انقلاب مشروطه به محل تشکیل جلسات مجلس شورای ملی و استقرار نمایندگان اختصاص یافت، خانه شخصی او بود که وی این خانه را به امید ریشه‌کن شدن استبداد قاجاریه ساخت و می‌گفت امیدوارم مجلس ایران روزی در این مکان ساخته شود که این آرزو در حدود سه دههٔ بعد محقق شد.

 وی افزود: قاضی ارداقی و علی‌اکبر ارداقی نیز از چهره‌های شاخص قزوینی در دوران قاجار هستند، قاضی ارداقی از مشروطه خواهان مهم کشور بود که پس از به توپ بسته شدن مجلس، در زندان باغ شاه به همراه ملک‌المتکلمین، صوراسرافیل و سلطان‌العلمای خراسانی به قتل رسید، همچنین برادرش علی‌اکبر از زندان باغ شاه نجات یافت و بعدها در دوره احمدشاه به کمیته مجازات پیوست.

نورمحمدی در پايان گفت: نهضت مشروطیت اولین حرکت عمومی ایرانیان برای رسیدن به آزادی و دموکراسی بود که بعدها به‌نوعی زمینه‌ای برای پیروزی انقلاب اسلامی ایران شد؛ درواقع در روند انقلاب اسلامی از تجربیات نهضت مشروطه هم استفاده شد؛ هرچند این دو تفاوت‌های بسیاری باهم دارند.

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: