• پنجشنبه ۲ فروردین ماه، ۱۳۹۷ - ۱۰:۵۰
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 9612-2694-5
  • خبرنگار : 59001
  • منبع خبر : گزارش

خانه امینی‌ها، خانه‌ای در دل بافت تاریخی شهر قزوین

خانه و حسینیه امینی‌ها، از خانه‌های زیبا و اعیانی قزوین است که توسط حاج محمدرضا امینی از اعیان و تجار قزوین در مغرب رودخانه دزج ساخته شد؛ البته در زمان پهلوی اول رودخانه پُر و خیابان مولوی به‌جای آن احداث شد.

به گزارش ایسنا منطقه قزوین، شهر قزوین دارای ۴۳ خانه تاریخی ثبت‌شده در فهرست ملی است و بقیه خانه‌های تاریخی این شهر دست افراد مالک بوده و مورد استفاده شخصی قرار دارد.

با گذر از محله‌های قدیمی چون دیمج، پنبه ریسه و درب کوشک متوجه می‌شوی که بسیاری از این خانه‌های این محلات، با معماری ایرانی توجه هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند.

با ورود به خیابان مولوی نرسیده به چهارراه منتظری یکی از زیباترین خانه‌های قدیمی خودنمایی و توجه هر رهگذر و بیننده‌ای را جلب می‌کند.

حسينيه امینی‌ها از قاجار تا امروز

خانه امینی‌ها یا بهتر است بگوییم حسینیه امینی‌ها در دوران ناصرالدین‌شاه قاجار توسط محمدرضا امینی‌ها احداث‌شده است و قدمت آن به ۱۸۰ سال پیش بازمی‌گردد.

این ساختمان در سال ۱۲۷۵ هجری قمری در دو طبقه ساخته و در آن‌ زمان مبلغ 48 هزار تومان صرف ساخت آن شده است.

مهناز منتظری راهنمای گردشگری استان قزوین در گفت‌وگو با ایسنا می‌گوید: در اوایل ساخت، این خانه کاربری مسکونی داشته است و ۱۵۰ سال پیش وقف حسینیه می‌شود و در وصیت‌نامه آقای امینی قیدشده است که از این خانه تا ۹۹ نسل به‌عنوان حسینیه استفاده شود و در حال حاضر این خانه تاریخی دست نسل پنجم است و در عزاداری‌ها به‌عنوان حسینیه استفاده می‌شود.

وی می‌افزاید: این خانه تاریخی ۱۸۰ سال پیش بزرگ‌تر از حال حاضر و دارای ۱۶ عمارت و ۱۴ حیاط بوده است که طی گذشت زمان در اثر خیابان‌کشی و تقسیم بین وراث ۳ تالار و ۴ حیاط از آن به‌جامانده است.

زیبایی این خانه به هنرهای ایرانی است که در آن به‌کاربرده شده است، از این هنرها می‌توان به گچ‌بری، نقاشی و ارسی‌های زیبای به‌کاربرده شده در آن اشاره کرد.

ويژگی‌های منحصر به فرد تالارهای خانه امینی‌ها

به گزارش ايسنا برای ورود به این بنای تاریخی باید از جنوب عمارت وارد شد جایی که نمای زیبا و حیاط سرسبز توجه را جلب می‌کند؛‌ در ابتدای‌ بازديد، تالار جنوبی اولین تالاری است که می‌توان بازدید کرد.

منتظری اعلام می‌کند: ابعاد این تالار ۱۰ متر در ۵ متر است. سقف این تالار قاب‌بندی شده یعنی روی چوب نقاشی کشیده شده است و سپس این قطعات چوبی نقاشی شده در سقف کنار هم قرارگرفته شده که علاوه بر زیبایی ارتفاع سقف را کاهش داده و مانند سقف‌های کاذب امروزی عمل کرده است.

وی ادامه می‌دهد: در این خانه سه نوع در مشاهده می‌کنیم، درهای ورودی تالار که به‌صورت کشویی و به سبک ژاپنی باز و بسته می‌شود.

این راهنمای گردشگری تشریح می‌کند: درهای بین دو تالار نیز روی پاشنه می‌چرخد و لولا ندارد، دیگری درهای ارسی است که به‌صورت عمودی بالا و پایین می‌شوند که شیشه‌های رنگی این درها زیبایی خاصی به بنا می‌دهد چراکه هنگام تلالو آفتاب انعکاس آن به کف تالار می‌رسد و حس خوبی را منتقل می‌کند.

وی اضافه می‌کند: در تالار جنوبی ارسی‌های ۹ چشمه یا ۹ دهنه را می‌بینیم که یکی از بزرگ‌ترین ارسی‌های خانه‌های ایران است، ارسی‌های دیگر که بین دو تالار قرار دارند ۵ چشمه هستند.

این کارشناس یادآور می‌شود: در جنگ جهانی دوم به‌صورت اتفاقی یک بمب به حیاط جنوبی این عمارت برخورد می‌کند که در اثر آن ارسی‌های ۹ چشمه از بین می‌روند و ارسی‌های موجود برای ۶۰ سال پیش است، ارسی‌های بین دو تالار سالم مانده و قدمت آن‌ها به ۱۸۰ سال پیش بازمی‌گردد.

منتظری عنوان می‌کند: بعد از تالار جنوبی وارد تالار میانی می‌شویم كه ابعادی‌ متفاوت از تالار جنوبی‌ دارد؛ ابعاد تالار میانی بزرگ‌تر از تالار جنوبی و ۵ متر در ۱۸ مار است و سقف آن بسیار زیباست و از مرکز گچ‌بری و آینه‌کاری شده است؛ آینه‌های سقف نمادی از ماه، خورشید و ستاره است که وقتی هوا تاریک می‌شود آینه‌ها می‌درخشند و نماد آسمان را به نمایش می‌گذارند، دو طرف سقف تالار میانی قاب‌بندی است.

وی تشریح می‌کند: یکی دیگر از ویژگی‌های این تالار این است که داخل دیوار دایره‌هایی ایجادشده که آینه‌کاری است، اصطلاحاً به این دایره‌ها رف می‌گویند که علاوه بر زیبایی کار اکو صدا در ساختمان را انجام می‌داده تا در روضه‌خوانی صدا اکو شده و به تالارهای جنوبی و شمالی برسد.

این کارشناس معماری بابیان اینکه گرمایش این عمارت گرمایش از دیوار بوده است، توضیح می‌دهد: در گذشته برای گرم کردن این عمارت ۴ شومینه وجود داشته که همه آن‌ها در تالار میانی قرار داشته ضمن اينكه طراحی جالبی دارد که لوله دودکش شومینه‌ها مستقیماً خارج نشده و به‌صورت لانه‌زنبوری در دیوار چرخیده است به طوری كه  وقتی شومینه روشن می‌شد حرارت از طریق دیوار به دو تالار کناری منتقل شده و اين نشان می‌دهد در گذشته از کمترین امکانات بیشترین استفاده را می‌کردند.

وی اظهار می‌کند: در تالار میانی سه اتاق در سمت شرق و سه اتاق در سمت غرب قرار دارد که به‌صورت تودرتو و برای میهمانان بوده است؛ بعد از تالار میانی وارد تالار شمالی عمارت می‌شویم، تزئینات این تالار مانند تالار جنوبی است با این تفاوت که ارسی‌های تالار شمالی ۵ چشمه است.

منتظری گریزی به تخریب حاصل از اصابت بمب می‌زند و می‌گوید: شاه‌نشین یا بالاخانه مخصوص نشستن خانم‌ها بوده که در اثر اصابت بمب شاه‌نشین‌های تالار جنوبی و میانی از بین رفته ولی در تالار شمالی سالم مانده و عریض است.

معماری سنتی در زيرزمين خانه امینی‌ها

به گزاش ايسنا این عمارت در دوطبقه بناشده و در زیر تالارها زیرزمین است که کاملاً قرینه ساخته‌شده و در مرکز آن حوض‌خانه قرار دارد.

منتظری خاطرنشان می‌کند: آب حوض زیرزمین از آب حوض حیاط شمالی تأمین می‌شد که اختلاف سطح بین حیاط و زیرزمین آب را از طریق کانال‌کشی‌های سفالی به حوض زیرزمین منتقل می‌کرد و به خاطر اختلاف سطح آب با فشار وارد حوض شده و همين باعث می‌شد كه فواره وسط حوض خودجوش عمل كند؛ ضمن اينكه آب حوض نیز به چاه سرازیر می‌شد.

این کارشناس معماری عنوان می‌کند: دورتادور زیرزمین یک فضای باریکی به ارتفاع دو متر در عرض ۶۰ سانتی‌متر است که محل عبور غلامان و کنیزان بوده است و یک کاربرد دیگر نیز اين بوده که باعث می‌شد هوا بین اطراف ساختمان گردش کند تا نم نگیرد و این سیستم در معماری سنتی قزوین رعایت شده است.

وی اظهار می‌کند: خانه‌های قزوین برخلاف خانه‌های یزد بادگیر ندارد و در زیرزمین خانه‌های این شهر ۲ پنجره در سمت شمال و جنوب وجود دارد که مشبک و کاشی‌کاری است.

منتظری ادامه می‌دهد: کاربرد این پنجره‌ها در آن است که با توجه بااینکه در قزوین باد راز از جنوب و باد مه از شمال می‌وزد این بادها از پنجره وارد زیرزمین شده و فضای خنکی را ایجاد می‌کند.

به گزارش ایسنا، این خانه تاریخی مکان تصویربرداری بسیاری از فیلم‌ها و سريال ها ازجمله شب دهم و سمندون بوده و به دلیل استفاده از هنر و معماری ایرانی بی‌نظیر است و بازدید از آن به مسافران و گردشگران نوروزی توصیه می‌شود.

گزارش از سیده زهرا حسینی فلاح خبرنگار ایسنا منطقه قزوین

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: