• دوشنبه ۲۰ خرداد ماه، ۱۳۹۸ - ۱۰:۰۹
  • دسته بندی : اجتماعی
  • کد خبر : 983-3790-5
  • خبرنگار : 59006
  • منبع خبر : گزارش

در میزگرد ایسنا بررسی شد؛

خلأ مطالعات زیست‌محیطی در پروژه‌های شهری قزوین جدی است

پیوست زیست‌محیطی در پروژه‌های شهری موضوعی است که شورای شهر پنجم همواره بر آن تأکید دارد اما بااین‌حال می‌توان گفت مدیریت شهری نسبت به تأثیرات گسترده‌ای که پروژه‌های شهری می‌تواند بر محیط‌زیست داشته باشد عملاً بی‌تفاوت است و در اکثر پروژه‌ها تمرکز بر مباحث فنی و اقتصادی است.

به گزارش ایسنا منطقه قزوین، هنگامی‌که یک یا چند مدیر، تصمیم‌ساز و یا تصمیم‌گیر، در نبود یا کمبود مطالعات محیط‌زیستی دست به اقدامات عملیاتی درزمینه اجرای پروژه‌های شهری و غیرشهری می‌زنند شاهد مشکلاتی خواهیم بود، تقریباً عموم پروژه‌های شهری با عدم نگرانی یا بی‌توجهی و یا لااقل کم‌توجهی تصمیم‌گیران، نسبت به پیامدهای اجتماعی و زیست‌محیطی آن‌ها همراه بوده است.

  ممکن است پرسیده شود که چرا باید نگرانی وجود داشته باشد، به‌ویژه هنگامی‌که می‌خواهیم یک مدرسه یا یک پارک بسازیم، دیگر نگرانی چرا؟ کافی است، زمین و سرمایه لازم و نقشه‌ها، آماده باشد، آن‌وقت به‌سرعت دست‌به‌کار خواهیم شد تا خدمت‌رسانی به مردم آن محله و منطقه را، زودتر به مرحله اجرا درآوریم. باید دانست که، اِشکال اصلی و اساسی هم از همین‌جا آغاز می‌شود.

خبرگزاری ایسنا در میزگرد ضرورت پیوست زیست‌محیطی برای پروژه‌های شهری که با حضور رئیس کمیسیون محیط‌زیست شورای اسلامی شهر قزوین، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان قزوین و یکی از اعضای هیئت‌علمی دانشگاه آزاد قزوین برگزار شد، به بررسی ابعاد این موضوع پرداخته است.

داشتن شهر سازگار با محیط‌زیست حق مردم است

علی کمالی استاد دانشگاه تحصیل‌کرده رشته حقوق محیط‌زیست در مقطع دکتری و فعال محیط‌زیستی، می‌گوید: در عرصه داخلی و بین‌المللی قوانین لازم که تکلیف مردم و دولت را در حفظ محیط‌زیست مشخص کرده است وجود دارد، در سطح بین‌المللی اعلامیه اهداف 17 گانه توسعه پایدار، در سال 2015 با حضور سران کشورها در سازمان ملل متحد تصویب شد؛ هدف شماره یازدهم این اعلامیه در مورد شهر پایدار و سازگار با محیط‌زیست است که نشان از اهمیت این موضوع دارد.

وی ادامه می‌دهد: در سطح داخلی قوانین اصلی و پایه‌ای اصل 50 قانون اساسی قابل‌ذکر است که می‌گوید محیط‌زیست امانت دست ما است و باید برای نسل‌های آینده باقی بماند، منشور حقوق شهروندی در ماده دو به‌حق فرد بر محیط‌زیست سالم اشاره می‌کند و مواد 112 تا 115 خاص محیط‌زیست است، ماده 114 نیز خاص ارزیابی محیط‌زیست و پیوست محیط‌زیستی است.

علی کمالی بابیان اینکه اصول حاکم بر محیط‌زیست چهار اصل است، تأکید می‌کند: بسیاری از بخش‌های محیط‌زیست تجدید پذیر نیستند، بنابراین باید از نابودی آن پیشگیری کنیم؛ وجود پیوست زیست‌محیطی در پروژه‌های شهری و ارزیابی محیط‌زیستی در سایر طرح‌ها در راستای اصل پیشگیری به وجود آمده که اولین اصل است.

این وکیل دادگستری تصریح می‌کند: در ایران حدود 1200 شهر داریم و 75 درصد از جمعیت مردم در شهر زندگی می‌کنند، شهر قزوین در آمار سال 1335 حدود 60 هزار نفر جمعیت داشت که این میزان امروزه به بیش از 500 هزار جمعیت رسیده است، شهر محدوده مسکونی، تجاری نیست بلکه حریم شهر را نیز شورای شهر و شهرداری مدیریت می‌کند که محدوده وسیعی است.

وی اضافه می‌کند: حق مردم داشتن شهر سازگار با محیط‌زیست و پایدار است که مردم باید از مجریان مطالبه کنند، مسئولین که مستقیم با رأی مردم به شورا راه پیدا کرده‌اند و اداراتی که غیرمستقیم در قوه مجریه هستند باید در این مورد پاسخگو باشند.

کمالی یادآور شد: سازمان محیط‌زیست در شورای برنامه‌ریزی استان حاضر است و از طرح‌های درون‌شهری و بیرون شهری خبر دارد، بنابراین نقش مهمی دارد و می‌تواند اعلام نظر کند، در مورد شورای شهر نیز از قانون شورا به‌طور مستقیم نظارت محیط‌زیستی بر شهرداری به دست نمی‌آید چراکه قوانین قدیمی است مثلاً قانون شوراها برای سال 1375 است.

وی خاطرنشان می‌کند: مسئله محیط‌زیست در شهر، به‌تازگی اهمیت پیداکرده است و توجه به آن‌یک خلأ است، بارها قوانین اصلاح‌شده اما هنوز در قانون شورا به این موضوع اشاره نشده است، اما در پیش‌نویس قانون جامع مدیریت شهری یک‌فصل در خصوص محیط‌زیست آمده است.

این فعال محیط‌زیستی اظهار می‌کند: تکلیف شورای شهر و شهرداری از قوانین دیگر مانند قانون هوای پاک به دست می‌آید؛ شهرداری، سازمان مراتع و اداره محیط‌زیست باید گزارشی بدهند که تاکنون در این راستا چه اقداماتی انجام داده‌اند.


تاکنون هیچ پروژه شهری پیوست زیست‌محیطی نداشته است

سیده‌ منیره قوامی رئیس کمیسیون محیط‌زیست شورای اسلامی شهر قزوین نیز با بیان اینکه در حوزه محیط‌زیست دو سؤال اساسی در خصوص منابع و توسعه پایدار وجود دارد، تصریح می‌کند: آیا منابع ما ازنظر آب، خاک و انرژی نامحدود است؟ پاسخ این سؤال قطعاً خیر است، ما باید از منابع محدود به‌صورت بهینه استفاده کنیم تا خودمان و نسل آینده بتوانیم از آن بهره ببریم.

وی ادامه می‌دهد: از طرفی رفاه و امنیت پایدار در توسعه باید بررسی شود، این دو سؤال ضرورت پیوست زیست‌محیطی را برای ما اثبات می‌کند، همه کشورها از تمام امکانات و ظرفیت‌هایشان برای حرکت به سمت توسعه استفاده می‌کنند و توسعه هدف همه کشورها است.

این عضو شورا شهر قزوین یادآور می‌شود: توسعه باید متوازن و در همه ابعاد عمرانی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست‌محیطی باشد، درواقع شهر باید از همه ابعاد رشد کند، اگر توسعه تک‌بعدی باشد درواقع اتلاف منابع رخ می‌دهد، توسعه پایدار باید در جهت توسعه محیط‌زیستی باشد اگر این‌طور نباشد شاهد بحران هستیم و فجایعی در حوزه محیط‌زیست رخ می‌دهد.

وی خاطرنشان می‌کند: در ایام نوروز شاهد سیلاب بودیم که درنتیجه توسعه ناپایدار بود، اگر در ساخت‌وساز دقت می‌کردند و از بستر رودخانه فاصله می‌گرفتند شاهد این اتفاقات نبودیم و مال و جان مردم در معرض خطر قرار نمی‌گرفت.

قوامی با اشاره به پروژه‌های نسیم شمال و پل امام رضا (ع) تأکید می‌کند: این دو پروژه پیوست زیست‌محیطی ندارند و چند هزار هکتار از باغات قزوین در این پروژه‌ها از بین رفته است که قابل جبران نیست و نسل‌های آینده ما را نمی‌بخشند.

وی تصریح می‌کند: باید مطالعات لازم صورت می‌گرفت و جاده‌ای انتخاب می‌شد که همان کاربرد را داشته باشد ضمن اینکه به محیط‌زیست آسیب نزند، نباید فقط بعد اقتصادی مدنظر باشد یکی از علت‌های این‌که از باغات استفاده کردند این است که هزینه کمتری دارد و مسیر کوتاه‌تری انتخاب‌شده است.

رئیس کمیسیون محیط‌زیست شورای اسلامی شهر قزوین خاطرنشان می‌کند: علی‌رغم تذکراتی که در شورا مطرح‌شده تاکنون در هیچ پروژه شهری پیوست زیست‌محیطی ندیدیم، اگر این روند ادامه پیدا کند تصمیم دارم نام پروژه‌هایی که پیوست زیست‌محیطی ندارند را رسانه‌ای کنم تا پیوست آن ارائه شود.

باغستان با حیات اجتماعی مردم قزوین گره‌ خورده است

حسن پسندیده مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان قزوین نیز با تأکید بر اهمیت حفظ محیط‌زیست تصریح می‌کند: محیط‌زیست سالم وزندگی سالم جزو حقوق مردم است، الزام حقوق شهروندی این است که شهروندان از هوای سالم، آب تمیز و محیط مفرح و شاد بهره ببرند، درواقع داشتن محیط‌زیست پاک حق همه شهروندان است.

وی ادامه می‌دهد: اصول توسعه پایدار دو بخش دارد که بخشی از آن به سازمان‌ها و نهادهایی که در این حوزه مسئولیت دارند و بخشی دیگر به مشارکت مردمی برمی‌گردد؛ در بخش نخست وقتی شهرها شکل می‌گیرند و توسعه پیدا می‌کند باید در طراحی شهری یک‌فصل جداگانه تفصیلی به مطالعات محیط‌زیستی اختصاص دهند.

پسندیده یادآور می‌شود: فضای سبز یکی از مؤلفه‌های کیفیت شهر است، قزوین باغات سنتی چندین هزارساله دارد که با حیات اجتماعی مردم قزوین گره‌خورده است، حفظ این باغات ضرورت دارد چراکه باغات جدا از منظر سیما بر تلطیف آب‌وهوا اثرگذار است و به‌عنوان فیلتر عمل می‌کنند.

وی بابیان اینکه الزامات توسعه پایدار در حوزه مدیرتی شهری مهم و مختلف است، اظهار می‌کند: توزیع، منطقه‌بندی و تغییر کاربری دارای اهمیت بالایی است در بعضی از شهرها توزیع و تغییر کاربری‌ها به‌صورت متوازن انجام نمی‌شود برای مثال بخشی از مشاغل ممکن است آلودگی ایجاد کند و به محیط‌زیست ضربه بزند بنابراین باید تغییر کاربری متناسب با شیوه زندگی و تأکید بر حفظ محیط‌زیست صورت بگیرد.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان قزوین تصریح می‌کند: بخش دیگر حقوق شهروندی یا حیات اجتماعی به معابر شهری و حمل‌ونقل توجه دارد، قزوین شهر آلاینده‌ای نیست اما اگر زیرساخت‌ها شهری را تقویت نکنیم در آینده شبکه‌های معابر شهری قفل و آلودگی ایجاد می‌شود.

وی تأکید می‌کند: روان‌سازی ترافیک، حمل‌ونقل پاک، توسعه و تجهیز ناوگان عمومی و توسعه مسیر دوچرخه‌سواری باید موردتوجه مدیریت شهری قرار بگیرد، طرح‌های خوبی مانند تراموا و مترو مطرح است اما باید توجه داشت که پیش از هر کاری مطالعه، بررسی دقیق کارشناسی و ظرفیت سنجی صورت بگیرد تا به محیط‌زیست آسیب نرسد.


طراحان پل امام رضا (ع) باید پاسخگو باشند

کمالی درخصوص موضوع باغستان خاطرنشان می‌کند: در مورد باغستان که ریه تنفسی شهر است نیز باید توضیح داده شود که چه اقدامات حفاظتی انجام‌شده و چه‌کاری کردند، بخشی از باغستان ارزش تاریخی و فرهنگی دارد و بخش دیگر محیط‌زیستی است که قابل احیاست بنابراین باید گزارش عملکرد ارائه شود.

پسندیده در این خصوص تصریح می‌کند: در استان قزوین طرح جامع پیشگیری از آلودگی هوا مصوب شده که خیلی خوب است، باید توسعه پایدار مبتنی بر حفظ محیط‌زیست در دستور کار قرار بگیرد هم‌اکنون شاهد برخی پروژه‌ها هستیم که برای ادامه آن با سد روبه‌رو شدیم.

وی بیان می‌کند: مثلاً پل رو گذری درست کردیم که جوانب آن سنجیده نشده است و هم‌اکنون در ادامه راه باقی‌مانده است، حفظ باغستان حق طبیعی قزوین است وقتی پروژه‌ای را طراحی می‌کنیم باید همه جوانب را بسنجیم تا میان راه با مشکلاتی روبه‌رو نشویم.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان قزوین خاطرنشان می‌کند: چرا این پروژه از روز اول مطالعات زیست‌محیطی نداشته است، آیا کار سختی بوده است یا افرادی که این پروژه را طراحی کردند این اصول را در نظر نگرفته‌اند، این افراد باید پاسخگو باشند که چرا محیط‌زیست را نادیده گرفته‌اند که این مسئله ازنظر حقوقی نیز قابل‌پیگیری است.

وی عنوان می‌کند: این دوره از شورای شهر قزوین علاقه‌مند و پیگیر زیرساخت الزامات زیست‌محیطی هستند، مثلاً در پروژه سافاری پارک پیگیر و حساس هستیم، تاکنون نیز طرح توجیهی را گرفتیم و در حال مطالعه هستیم، نباید محیط‌زیست را فدای زمان کنیم، ما باید برای محیط‌زیست سالم، آب‌وخاک سالم هزینه کنیم درحالی‌که برخی به‌جای حفظ این مؤلفه‌ها از محیط‌زیست هزینه می‌کنند، محیط‌زیست حقوقی دارد که باید به آن توجه شود، ما وظیفه‌داریم این دغدغه‌ها را مطرح و حساسیت ایجاد کنیم.

رئیس کمیسیون محیط‌زیست شورای اسلامی شهر قزوین نیز در این خصوص تأکید می‌کند: این پروژه‌ها در دوره قبل شورای شهر  تصویب‌شده است، طی یک سال گذشته در شورای پنجم تأکید کردیم که داشتن پیوست زیست‌محیطی برای پروژه‌های اجرایی الزامی باشد.

 به گزارش ایسنا، در مدیریت شهری تصمیم‌گیری، اجرای عملیات و راه‌اندازی پروژه‌ها به شیوه آزمون‌وخطا یا تنها با در دست داشتن حداقل اطلاعات و با نگاهی جزئی‌نگر امکان‌پذیر نیست؛ اکنون دیگر زمان آن فرارسیده تا با استفاده دقیق از تجربیات تلخ و شیرین گذشته و با به کار بردن روش‌های علمی همه‌جانبه نگر اقدامات عملیاتی را در حوزه شهری و در راستای توسعه پایدار، به اجرا درآورده و توسعه اقتصادی را همراه با حفظ محیط‌زیست را در دستور کار قرار دهد.

گزارش از آرزو یارکه سلخوری خبرنگار ایسنا منطقه قزوین

انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: